Cele podróży

20 faktów na temat skoczni narciarskiej Bergisel

Położona nieco wyżej i widoczna z daleka skocznia Bergisel znajduje się zaledwie kilka minut od centrum Innsbrucka. To arcydzieło inżynierii zostało zaprojektowane przez iracko-brytyjską gwiazdę architektury, Zahę Hadid, i stanowi jeden z najważniejszych przystanków Pucharu Świata FIS w skokach narciarskich.

1. Skoki narciarskie w historycznym miejscu

Zanim Bergisel zasłynął ze swojej skoczni narciarskiej, znany był przede wszystkim jako miejsce historycznych bitew. W 1809 roku siły tyrolskie pod dowództwem Andreasa Hofera czterokrotnie stoczyły walkę z wojskami Napoleona. Pomnik do dziś upamiętnia tzw. „powstanie ludowe w Tyrolu”. Wykopaliska archeologiczne dowodzą ponadto, że Bergisel już w neolicie był miejscem składania ofiar ogniowych. 

Andreas Hofer Statue

2. Początki skoków narciarskich w Tyrolu

W Tyrolu znajduje się lub znajdowało się łącznie 67 skoczni narciarskich, z których większość zbudowano między przełomem XIX i XX wieku a latami 30. XX wieku. W samym dzisiejszym Innsbrucku znajdowało się pięć skoczni: na Hungerburgu, w Amras, Igls, przy Husslhofie (Wiltenberg) oraz na Bergisel. Obecnie w całym Tyrolu skacze się jeszcze na 9 skoczniach, przy czym najbardziej znane są skocznia olimpijska im. Toniego Seelosa w Seefeldzie oraz skocznia Bergisel w Innsbrucku. 

3. Początki skoków narciarskich na skoczni Bergisel

Już w styczniu 1927 roku odbyły się pierwsze zawody skoków narciarskich na Bergisel przed 5 000 widzów – wówczas jeszcze na skoczni naturalnej. Rekord skoczni wynosił 47 metrów. Zaledwie rok później wzniesiono już wieżę rozbiegową, aby umożliwić skoki na odległość 70 metrów. Skocznia była stale rozbudowywana, a jej rekord wynosił ostatnio 75 metrów, przy liczbie widzów sięgającej 20 000. Ten pozytywny rozwój sytuacji zakończył się jednak nagle w 1941 roku, kiedy to wieża rozbiegowa zawaliła się podczas wizyty dwóch młodzieżowych drużyn piłkarskich. Skocznia Bergisel musiała zostać rozebrana i została odbudowana dopiero po zakończeniu II wojny światowej, w 1949 roku. 

4. Bergisel ma charakter olimpijski

Obiekt ten był już trzykrotnie wykorzystywany podczas igrzysk olimpijskich: podczas zimowych igrzysk w latach 1964 i 1976 oraz podczas Młodzieżowych Igrzysk Olimpijskich w 2012 roku. Wszystkie te imprezy zostały zainaugurowane na stadionie Bergisel. 

5. Trzy pożary na Bergisel

Ceremonia otwarcia igrzysk olimpijskich bez ognia olimpijskiego? Nie do pomyślenia! A ponieważ Innsbruck był gospodarzem igrzysk aż trzy razy, na Bergisel stoją aż trzy misy z ogniem. Nawiasem mówiąc, w 1964 roku ogień po raz pierwszy ponownie rozpalono w greckiej Olimpii za pomocą lustra wklęsłego, a następnie przetransportowano go do Innsbrucka. Ostatni raz płonął on w 2026 roku z okazji 50. rocznicy XII Zimowych Igrzysk Olimpijskich. 

Eröffnungsfeier der olympischen Winterspiele am Bergisel

6. Turniej Czterech Skoczni na Bergisel

Skocznia Bergisel od samego początku była jednym z miejsc rozgrywania Turnieju Czterech Skoczni. Zostało to uzgodnione podczas nocnych skoków na skoczni Seegrube w Innsbrucku w 1952 roku. Od 1953 roku zawody odbywają się również na skoczni Bergisel – tylko dwukrotnie musiało się je odwołać. Mianowicie w 2008 i 2022 roku słynny innsbruckski fen był zbyt silny, by można było zagwarantować bezpieczeństwo sportowców. 

Es scheint, als springt der Skispringer direkt in die Stadt

7. Konkurs na plac budowlany

Ponieważ skocznia została zmodernizowana na IX Igrzyska Olimpijskie w 1964 roku, a prace trwały również zimą, Turniej Czterech Skoczni w 1961 roku na Bergisel odbył się bez dalszych ceregieli na placu budowy. To jedyny taki przypadek w historii tych zawodów! Podobna sytuacja miała miejsce dopiero w 2002 roku, kiedy to zawody odbyły się na nowej skoczni Bergisel, która nie została jeszcze oficjalnie otwarta. 

8. Międzynarodowe zawody na Bergisel

Oprócz igrzysk olimpijskich na Bergisel – wspólnie z Seefeld – odbyły się trzy mistrzostwa świata w narciarstwie klasycznym: w 1933, 1985 i 2019 roku. Na Bergisel odbyło się również wiele zawodów Pucharu Kontynentalnego w skokach narciarskich i Grand Prix w skokach narciarskich, a także zawody Air & Style, które miały tu miejsce łącznie dwanaście razy w latach 1994–2015. W 2026 roku te ostatnie zawody były zresztą kontynuowane pod nazwą Airdrenaline. 

9. Letnie imprezy sportowe na Bergisel

Bergisel jest tak wszechstronny jak kameleon, jeśli chodzi o wykorzystanie skoczni. W 2004 roku w strefie lądowania kompleksu skoczniowego zbudowano arenę tenisową, na której rozegrano zawody Fed Cup. Latem 2008 roku, w ramach Mistrzostw Europy w piłce nożnej, skocznia została błyskawicznie przekształcona w arenę do publicznego oglądania meczów. W latach 2022 i 2025 odbyła się tam impreza „Red Bull 400”, podczas której tysiące uczestników przekraczało swoje granice na najtrudniejszych 400 metrach świata, pokonując legendarną skocznię narciarską od dołu do góry. 

10. Również jako miejsce organizacji wydarzeń o wszechstronnym charakterze

Na Bergisel występowało już wiele znanych osobistości – na przykład Miles Davis, Udo Lindenberg, Steve Coleman, Paco de Lucis i John McLaughlin podczas „Utopia Festival” w 1987 roku, a także H-Blockx, Clawfinger, Massive Attack, Ugly Kid Joe i Cypress Hill w ramach festiwalu Air&Style, by wymienić tylko kilka. Ponadto w 1988 roku papież Jan Paweł II odprawił mszę świętą na stadionie Bergisel w obecności licznych wiernych – szacuje się, że frekwencja wyniosła od 38 000 do 60 000 osób. 

11. Nowa skocznia na Bergisel

W 1999 roku Międzynarodowa Federacja Narciarska ogłosiła, że skocznia Bergisel, która w międzyczasie stała się już przestarzała, nie będzie mogła być dalej wykorzystywana do skoków. Jeszcze w tym samym roku miasto Innsbruck ogłosiło międzynarodowy konkurs na budowę nowej skoczni. Zlecenie otrzymała Zaha Hadid. 

12. Królowa zakrętów

Zmarła w 2016 roku iracko-brytyjska architektka Zaha Hadid znana była przede wszystkim ze swoich precyzyjnych, futurystycznych szkiców oraz zakrzywionych linii swoich budynków. W 2004 roku jako pierwsza kobieta otrzymała najważniejsze wyróżnienie w dziedzinie architektury – Nagrodę Pritzkera. Według Zahy Hadid wyzwaniem związanym ze skocznią Bergisel było wkomponowanie pierwotnie obcego elementu (kawiarni i tarasu widokowego) w ustaloną formę (skocznię narciarską). I – mały spoiler – wysiłek się opłacił: w 2002 roku skocznia została wyróżniona Austriacką Państwową Nagrodą Architektoniczną. 

verschneite Bergiselschanze aus der Vogelperspektive fotografiert

13. Nowy początek z wielkim hukiem

Zanim można było rozpocząć właściwe prace budowlane, należało najpierw usunąć wycofaną z użytku trybunę Bergisel. W marcu 2001 roku doszło do spektakularnego wysadzenia starej wieży skoczni, co okazało się przedsięwzięciem nie do końca prostym ze względu na przebiegającą w pobliżu autostradę Brenner oraz tory kolejowe. 

Sprengung der alten Bergiselschanze
Die alte Schanze wird mit einem Kran abgetragen

14. Nocne zmiany przy skoczni Bergisel

Ledwie usunięto „starą” skocznię, można było rozpocząć budowę nowego obiektu skokowego. Plan był taki: z okazji 50. rocznicy Turnieju Czterech Skoczni zawody miały się odbyć na nowym obiekcie. Pracowano dzień i noc, aby zrealizować ten cel, który dziś wydaje się niemal utopijny. 10 miesięcy po rozpoczęciu budowy zawody rzeczywiście mogły się odbyć. 

15. A pierwsze zwycięstwo zdobywa:

Pierwsze zwycięstwo odniósł Niemiec Sven Hannawald, który w dalszej części Turnieju Czterech Skoczni stał się nawet pierwszym skoczkiem narciarskim w historii, który wygrał wszystkie cztery skoki. Pochodzący z Schwarzwaldu zawodnik zwyciężył, osiągając odległości 134,5 i 128 metrów. Tak skomentował swój skok: „To po prostu wspaniałe uczucie. To czysta przyjemność”. 

16. Rekordy skoczni i długa droga do zwycięstwa na własnym terenie

Rekord skoczni wśród skoczków narciarskich w sezonie zimowym należy do austriackiego skoczka Michaela Hayböcka (2015), który osiągnął wynik 138 metrów. W sezonie letnim rekordem tym może pochwalić się Adam Małysz (2004) z wynikiem 136 metrów. Rekord skoczni wśród kobiet należy do Sary Takanashi, która również osiągnęła wynik 136 metrów. 

Pierwsze austriackie zwycięstwo na własnym terenie odniósł Wolfgang Loitzl dopiero siedem lat po pierwszych zawodach w skokach narciarskich na nowej skoczni Bergisel. W ten sposób w końcu przełamano złą passę, a w kolejnych czterech latach triumfowało w Innsbrucku aż trzech kolejnych „Orłów” ÖSV: Gregor Schlierenzauer, Thomas Morgenstern i Andreas Kofler. 

Co roku na zawody Pucharu Świata w skokach narciarskich na Bergisel przybywa nawet 22 500 kibiców, którzy zamieniają stadion w prawdziwy „kocioł” i tworzą atmosferę wyjątkową w całym Pucharze Świata w skokach narciarskich. 

Thomas Morgenstern lächelt in die Kamera vom Zitterbalken aus

17. Premiera z okazji 75. edycji Turnieju Czterech Skoczni

W sezonie 2026/2027 w Turnieju Czterech Skoczni po raz pierwszy wystartowały również kobiety. Aby umożliwić skoki również po zmroku, jesienią 2026 roku trzeba było zainstalować siedem masztów oświetleniowych. 

18. Obiekt sportowy i miejsce wycieczek

Obraz trzeciej bitwy pod Bergiselem można sobie wyobrazić, oglądając ogromny obraz panoramiczny w Tirol Panorama wraz z Muzeum Kaiserjäger. Oprócz innych wystaw znajduje się tam również ścieżka spacerowa, która prowadzi wokół skoczni Bergisel i po drodze oferuje widok na jedną lub drugą panoramę. 

Ciekawostka na marginesie: ten ogromny obraz panoramiczny znajdował się niegdyś w rotundzie przy starej kolejce Hungerburgbahn z 1906 roku. Po około stu latach zbudowano nową kolejkę Hungerburgbahn nieco dalej na zachód, a zaprojektowała ją sama Zaha Hadid. 

19. Nagroda nawet bez wysiłku

Od wejścia na stadion do szczytu skoczni prowadzi 455 stopni. Trasę tę można jednak pokonać również za pomocą windy pochyłej i windy wieżowej. Zajmuje to wtedy zaledwie 2 minuty. 

20. Drżenie, podziwianie i rozkoszowanie się

Dla osób nieuprawiających skoków narciarskich perspektywa stania na samym szczycie wieży skokowej może nie być zbyt przyjemna – nie bez powodu belka startowa nazywana jest „belką drżenia”. Ci, którzy się odważą, mogą jednak latem nawet na chwilę usiąść na niej, aby to wypróbować. Ci, którzy wolą po prostu cieszyć się widokami, mogą usiąść w restauracji panoramicznej „Bergisel Sky” i podziwiać stamtąd panoramę. Jeszcze wyżej, na 50-metrowej wieży, znajduje się platforma, z której rozciąga się 360-stopniowy widok na miasto i otaczające je góry. 

To też może Cię zainteresować:

Newsletter Tyrolu

Góry wzywają? Tak jak nasz newsletter!

W naszym comiesięcznym biuletynie ujawniamy nasze najlepsze wskazówki dotyczące wakacji w Tyrolu.